Satın alınan bir ürünün arızalı çıkması, vaat edilen özellikleri taşımaması veya kısa sürede bozulması durumunda tüketicinin iade ve değişim hakkı vardır. 2026 yılı itibarıyla ayıplı mala ilişkin haklar açık şekilde düzenlenmiştir ve belirli süreler içinde kullanılması gerekir.
Aşağıda ayıplı mal kavramı, iade süreci ve başvuru yolları net ve sistematik biçimde açıklanmıştır.
Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği anda sözleşmeye aykırı olan, beklenen faydayı sağlamayan veya teknik olarak kusurlu bulunan üründür. Ürünün arızalı olması, eksik parça içermesi ya da tanıtımda belirtilen özellikleri taşımaması ayıp kapsamına girer.
Ayıp açık (hemen fark edilen) veya gizli (kullanım sırasında ortaya çıkan) olabilir.
Ayıplı mal tespit edildiğinde tüketici şu seçimlik haklardan birini kullanabilir:
Ürünün ücretsiz onarımı
Ürünün yenisiyle değiştirilmesi
Bedel indirimi
Sözleşmeden dönerek ücret iadesi
Bu haklardan hangisinin kullanılacağı tüketicinin tercihine bağlıdır.
Ayıplı mala ilişkin başvurular genel olarak teslim tarihinden itibaren 2 yıl içinde yapılmalıdır.
Ancak bazı ürünlerde garanti süresi daha uzun olabilir. Gizli ayıplarda süre, ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren değerlendirilir.
Satıcı talebi kabul etmezse yazılı başvuru yapılmalı, belgeler saklanmalı, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurulmalıdır. Parasal sınır dahilindeki uyuşmazlıklarda önce Tüketici Hakem Heyeti başvurusu zorunludur.
Ayıplı mal iadesi için öncelikle satıcıya yazılı bildirim yapılmalı ve talep açık şekilde belirtilmelidir. Talep karşılanmazsa resmi başvuru süreci başlatılır.
Adım adım süreç:
Ürün ayıbının tespiti
Fatura ve garanti belgesinin hazırlanması
Satıcıya yazılı başvuru
Talep reddedilirse hakem heyetine başvuru
E-Devlet üzerinden başvuru yapılabilir.
Mesafeli satışlarda iki durum vardır:
Cayma hakkı (ayıp olmasa da 14 gün içinde iade)
Ayıplı mal iadesi (ayıp varsa süre farklıdır)
Ayıplı ürünlerde 14 günlük cayma süresi geçse bile ayıplı mal hükümleri uygulanabilir.
Satıcı genellikle ürünü servise yönlendirebilir. Ancak tüketici doğrudan değişim veya iade talep edebilir. Uzun süreli tamir süreci tüketici aleyhine kullanılamaz.
Ayıp kullanım sırasında ortaya çıktıysa ve kullanıcı hatası yoksa iade mümkündür. Satıcının “kullanıldı” gerekçesi tek başına yeterli değildir.
Teslimden sonraki ilk 6 ay içinde ortaya çıkan ayıplarda, ürünün ayıplı olmadığı satıcı tarafından ispatlanmalıdır. Bu durum tüketici lehine bir karinedir.
Uyuşmazlık çözülmezse:
Parasal sınır altındaysa hakem heyetine başvurulur
Karar bağlayıcıdır
Uygulanmazsa icra yoluna gidilebilir
Bu sürecin detaylarını “Tüketici Hakem Heyetine Nasıl Başvurulur?” rehberinde inceleyebilirsiniz.
Genellikle satıcı karşılar.
Genel 2 yıllık sorumluluk süresi önemlidir.
Ayıplı mal durumunda kutu eksikliği tek başına engel değildir.
Evet, seçimlik hak tüketiciye aittir.
Yazılı başvuru yapın
Belgeleri saklayın
Süreleri kaçırmayın
Parasal sınırı kontrol edin
Bu adımlar sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.
2026 yılında ayıplı mal iadesi, tüketicinin açık yasal haklarından biridir. Ürün sözleşmeye aykırıysa veya teknik kusur taşıyorsa tüketici ücretsiz onarım, değişim, bedel indirimi veya ücret iadesi talep edebilir. Talebin reddedilmesi halinde Tüketici Hakem Heyeti başvurusu etkili bir yoldur.
